Κατάρτιση τεχνο-οικονομικής μελέτης δημιουργίας καθετοποιημένης οινοποιητικής μονάδας στην περιοχή της Ιεράπετρας Κρήτης, με ενσωματωμένο βιοδιϋλιστήριο

Abstract

Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη σκοπιμότητα δημιουργίας μιας καθετοποιημένης οινοποιητικής μονάδας στην Ιεράπετρα Κρήτης, η οποία ενσωματώνει τεχνολογίες βιοδιύλισης για την αξιοποίηση των υποπροϊόντων και τη μετάβαση σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο κυκλικής οικονομίας. Το θεωρητικό υπόβαθρο αντλείται από τη διεθνή βιβλιογραφία σχετικά με τις πρακτικές αειφορίας στον κλάδο της οινοποίησης, τις τεχνολογίες βιοδιύλισης (κομποστοποίηση, ενεργειακή αξιοποίηση, εκχύλιση φαινολικών) και τα σύγχρονα επιχειρηματικά μοντέλα βιώσιμης αγροδιατροφής. Το ερευνητικό πρόβλημα εστιάζει στο κατά πόσο μια μικρής κλίμακας οινοποιητική μονάδα μπορεί να είναι τεχνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά βιώσιμη, εφόσον ενσωματώσει συστήματα αξιοποίησης στεμφύλων, κλαδεμάτων και οινολάσπης, και εάν ένα τέτοιο επιχειρηματικό σχήμα μπορεί να ενισχύσει την τοπική παραγωγή και να δημιουργήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μέσω διαφοροποίησης και υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η μεθοδολογία που εφαρμόζεται περιλαμβάνει τεχνολογική αποτύπωση των διεργασιών οινοποίησης και βιοδιύλισης, ανάλυση αγοράς και στρατηγικής θέσης, διαμόρφωση χρηματοοικονομικού πλάνου, υπολογισμό κεφαλαίου κίνησης, κοστολόγηση παραγωγής και πλήρη χρηματοοικονομική αξιολόγηση. Επιπλέον εφαρμόζονται ανάλυση ευαισθησίας για κρίσιμες μεταβλητές (τιμές προϊόντων, μισθολογικό κόστος, μεταβολές πρώτων υλών) και ανάλυση κινδύνου Monte Carlo για την εκτίμηση της πιθανότητας θετικής Καθαρής Παρούσας Αξίας (ΚΠΑ). Τα ευρήματα της τεχνοοικονομικής ανάλυσης καταδεικνύουν ότι η επένδυση διαθέτει ισχυρές οικονομικές προοπτικές και μπορεί να αποδώσει σε σχετικά σύντομο χρονικό ορίζοντα. Η ενσωμάτωση του βιοδιυλιστηρίου ενισχύει ουσιαστικά τη βιωσιμότητα της μονάδας, τόσο μέσω της μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος όσο και μέσω της δημιουργίας πρόσθετων ροών εσόδων από προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και ενεργειακή αξιοποίηση υπολειμμάτων. Η ανάλυση ευαισθησίας αναδεικνύει ότι κρίσιμοι παράγοντες για τη χρηματοοικονομική επίδοση είναι ο όγκος πωλήσεων, το κόστος πρώτης ύλης και οι μισθολογικές δαπάνες. Η προσομοίωση Monte Carlo επιβεβαιώνει τη συνολική ανθεκτικότητα της επένδυσης, αναδεικνύοντας τη σημασία της ορθής διαχείρισης κινδύνου για τη διατήρηση θετικών προοπτικών βιωσιμότητας. Συνολικά, η μελέτη καταλήγει ότι η προτεινόμενη μονάδα αποτελεί μια τεχνικά υλοποιήσιμη και οικονομικά βιώσιμη επενδυτική επιλογή, η οποία ενισχύει την κυκλική οικονομία, αξιοποιεί τα τοπικά αγροτικά προϊόντα και συμβάλλει στον πράσινο μετασχηματισμό της οινοποιητικής βιομηχανίας.Abstract This study investigates the feasibility of establishing an integrated winery in the region of Ierapetra, Crete, incorporating biorefinery technologies for the valorisation of winemaking by-products and the transition towards a fully circular production model. The theoretical framework draws on international literature regarding sustainability practices in the wine industry, biorefinery technologies (composting, energy recovery, phenolic extraction), and contemporary business models in sustainable agri-food systems. The research problem focuses on whether a small-scale winery can be technically, economically, and environmentally viable when implementing systems for the utilisation of grape pomace, pruning residues and wine lees, and whether such a business model can strengthen local production while generating competitive advantage through differentiation and high added value. The methodology includes technological mapping of winemaking and biorefinery processes, market and strategic analysis, development of a financial plan, working capital estimation, production cost modelling, and full financial evaluation of the investment. Furthermore, sensitivity analysis is applied to key variables (product prices, labour costs, raw material fluctuations), while Monte Carlo risk analysis is employed to assess the probability of achieving a positive Net Present Value (NPV). The findings indicate that the investment demonstrates strong economic prospects and the potential for payback within a relatively short period. The integration of a biorefinery significantly enhances the sustainability profile of the unit, both by reducing its environmental footprint and by generating additional revenue streams from high-value products and energy recovery of residues. Sensitivity analysis highlights sales volume, raw material costs and labour expenses as the most influential factors affecting financial performance. Monte Carlo simulation confirms the overall resilience of the investment, emphasising the importance of effective risk management to maintain positive viability prospects. Overall, the study concludes that the proposed unit constitutes a technically feasible and economically sound investment, strengthening circular economy practices, valorising local agricultural resources, and contributing to the green transition of the wine industry.