Αντίληψη των καταναλωτών για τις πρακτικές στους τομείς Περιβάλλοντος, Κοινωνίας και Διακυβέρνησης των επιχειρήσεων (ESG): συγκριτική ανάλυση και οι Επιπτώσεις του «πράσινου ξεπλύματος» (Greenwashing) στην Εμπιστοσύνη

Abstract

Η παρούσα εργασία εξετάζει τις αντιλήψεις των καταναλωτών σχετικά με τις πρακτικές ESG (Περιβάλλον, Κοινωνία και Εταιρική Διακυβέρνηση) σε δύο διαφορετικούς κλάδους: τις επιχειρήσεις τροφίμων και τις εταιρείες ενέργειας/πετρελαίου. Παράλληλα, διερευνώνται οι σχέσεις των ESG πρακτικών με βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη στάση των καταναλωτών, όπως η εμπιστοσύνη στην επωνυμία (brand trust), η αφοσίωση (brand loyalty) και η εικόνα της μάρκας (brand image). Επιπλέον, αναλύεται το φαινόμενο του greenwashing, καθώς και η πράσινη δυσπιστία, που αποτελούν σημαντικές διαστάσεις για την αξιοπιστία των εταιρικών ισχυρισμών. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μέσω δομημένου ερωτηματολογίου, το οποίο διανεμήθηκε σε δείγμα 184 συμμετεχόντων. Το ερωτηματολόγιο οργανώθηκε σε ενότητες, για να καταγραφούν καλύτερα οι στάσεις των καταναλωτών για κάθε κλάδο. Για την επεξεργασία των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό IBM SPSS Statistics, με βασικές στατιστικές μεθόδους, όπως περιγραφικά στοιχεία, έλεγχος αξιοπιστίας και παλινδρομήσεις. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι καταναλωτές είναι πιο θετικοί απέναντι στις ESG πρακτικές στον κλάδο των τροφίμων, ενώ στον κλάδο ενέργειας/πετρελαιοειδών παρατηρείται εντονότερη πράσινη δυσπιστία, ιδιαίτερα σε σχέση με πιθανούς ισχυρισμούς greenwashing. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι οι ESG πρακτικές επηρεάζουν θετικά την εμπιστοσύνη και την εικόνα της μάρκας, ενώ η σχέση με την αφοσίωση των καταναλωτών φάνηκε πιο αδύναμη. Συνολικά, η μελέτη αναδεικνύει τη σημασία της εφαρμογής αυθεντικών και διαφανών ESG πρακτικών για την ενίσχυση της αξιοπιστίας των επιχειρήσεων. Παράλληλα, δείχνει την ανάγκη για περισσότερες έρευνες γύρω από τους παράγοντες που ενισχύουν ή μειώνουν την πράσινη δυσπιστία των καταναλωτών.Abstract This study examines consumers’ perceptions of ESG practices (Environment, Society and Corporate Governance) in two different sectors: food companies and energy/oil companies. At the same time, the relationships of ESG practices with key factors that influence consumer attitudes, such as brand trust, brand loyalty and brand image, are investigated. In addition, the phenomenon of greenwashing is analyzed, as well as green distrust, which are important dimensions for the credibility of corporate claims. The research was conducted through a structured questionnaire, which was distributed to a sample of 184 participants. The questionnaire was organized into sections, in order to better record consumers’ attitudes for each sector. For the processing of the data, the IBM SPSS Statistics software was used, with basic statistical methods such as descriptive statistics, reliability test and regressions. The results showed that consumers are more positive towards ESG practices in the food sector, while in the energy/oil sector stronger green distrust is observed, especially in relation to possible greenwashing claims. In addition, it was found that ESG practices positively affect brand trust and brand image, while the relationship with consumer loyalty appeared weaker. Overall, the study highlights the importance of implementing authentic and transparent ESG practices for strengthening corporate credibility. At the same time, it shows the need for further research on the factors that increase or reduce consumers’ green distrust.