Μελέτη των πληθυσμών του λύκου (Canis lupus) στον Ν. Ευρυτανίας

Abstract

Η παρούσα μελέτη διερεύνησε τη σύγκρουση μεταξύ κτηνοτροφίας και του Λύκου (Canis lupus) στην Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας, προσεγγίζοντας το ζήτημα υπό οικολογικό και κοινωνικό πρίσμα. Στόχος ήταν η αποτύπωση της παρουσίας του είδους, η ποσοτικοποίηση των απωλειών ζωικού κεφαλαίου και η διερεύνηση των στάσεων των κτηνοτρόφων απέναντι στη διατήρησή του. Η έρευνα βασίστηκε σε συνδυασμό μεθόδων πεδίου και κοινωνικής έρευνας. Η παρουσία ατόμων που ταυτίζονται φαινοτυπικά με άτομα λύκου τεκμηριώθηκε μέσω φωτογραφικών καταγραφών και από κάμερες παγίδευσης. Παράλληλα, συλλέχθηκαν δεδομένα μέσω ερωτηματολογίων από κτηνοτρόφους της περιοχής σχετικά με επιθέσεις, απώλειες, εφαρμοζόμενα μέτρα προστασίας και αντιλήψεις για το είδος. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν σημαντικό αριθμό απωλειών, με κύρια θιγόμενα τα αιγοπρόβατα και ιδιαίτερη ευπάθεια των νεαρών και παραγωγικών ζώων. Η στατιστική ανάλυση έδειξε διαφοροποιήσεις στα ποσοστά απωλειών μεταξύ ομάδων εκτροφών, ενώ η αποτελεσματικότητα επιμέρους προληπτικών μέτρων δεν εμφάνισε πάντοτε στατιστικά σημαντική επίδραση, υποδηλώνοντας τον πολυπαραγοντικό χαρακτήρα της σύγκρουσης. Σε κοινωνικό επίπεδο, διαπιστώθηκαν έντονα αρνητικά συναισθήματα έναντι του λύκου και χαμηλό επίπεδο εμπιστοσύνης προς τους κρατικούς μηχανισμούς αποζημίωσης. Ωστόσο, η πλειονότητα των συμμετεχόντων αναγνώρισε τη σημασία μη θανατηφόρων μέτρων πρόληψης. Συμπερασματικά, η σύγκρουση στην Ευρυτανία συνιστά σύνθετο κοινωνικο-οικολογικό ζήτημα, η αποτελεσματική διαχείριση του οποίου προϋποθέτει συστηματική οικολογική παρακολούθηση, βελτίωση των προληπτικών πρακτικών, ενίσχυση των αποζημιωτικών μηχανισμών και ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Η διατήρηση του είδους στην περιοχή εξαρτάται από την επίτευξη ισορροπίας μεταξύ οικολογικών αναγκών και κοινωνικοοικονομικής βιωσιμότητας της κτηνοτροφίας.

Abstract This study investigated the conflict between livestock farming and the grey wolf (Canis lupus) in the Regional Unit of Evrytania, Greece, adopting both ecological and socio-economic perspectives. The objectives were to document the species’ presence, quantify livestock losses, and assess local farmers’ attitudes toward wolf conservation. Field data included photographic records and from camera traps confirming the presence of wolf-type wild canids in the study area. In parallel, structured questionnaires were administered to livestock farmers to collect information on depredation incidents, economic losses, preventive measures, and perceptions of the species. Results indicated a considerable number of reported livestock losses, primarily affecting sheep and goats, with young and productive individuals being particularly vulnerable. Statistical analyses revealed differences in loss rates among farm groups, while individual preventive measures did not consistently show statistically significant effects, suggesting a multifactorial nature of depredation dynamics. At the social level, strong negative emotions toward wolves were recorded, along with low trust in state compensation mechanisms. Nevertheless, most respondents acknowledged the importance of non-lethal preventive measures, such as livestock guarding dogs and improved herd supervision. Overall, the wolf livestock conflict in Evrytania represents a complex socio-ecological system requiring integrated management approaches. Effective coexistence depends on systematic ecological monitoring, optimization of preventive strategies, improvement of compensation schemes, and active stakeholder engagement. Long-term conservation of the species in the region will ultimately rely on balancing ecological requirements with the economic sustainability of pastoral systems.